Deze site gebruikt cookies als je geregstreerde gebruiker bent en inlogt

Artikelindex

Hertogdom Brabant

Brabant 1477Brabant was oorspronkelijk de naam van een Karolingisch gouwgraafschap (pagus Bracbatensis) dat zich uitstrekte tussen de Schelde en de Dijle. Ten noorden daarvan lag een gebied dat Taxandrië heette, naar de stammen die het ooit bevolkten. Dat was in Romeinse en Frankische bronnen terug te vinden.

Vanaf de 13e eeuw is het de naam van een hertogdom in het westen van het Heilige (Duitse) Roomse Rijk. Zie het kaartje uit 1477.

Het hertogdom Brabant heeft institutioneel een volkomen legitieme oorsprong. De Brabantse natie was naar territoriale omvang vrijwel voltooid met het toekennen van de hertogtitel van Neder-Lotharingen, waaronder grotendeels het Huidige Nederland en België, aan Godfried I van Leuven (ook bekend als Godfried met den baard) door de Duitse keizer in 1106 (zie ook: hertogen van Brabant). Institutioneel volgt de bevestiging pas in 1183/1184, met de verheffing van het landgraafschap Brabant (tussen Dender en Zenne) tot hertogdom ten gunste van Hendrik I van Brabant. In 1190, enkele dagen na de dood van Godfried III van Leuven werd tijdens een landdag in de abdij Comburg (Schwäbisch Hall) het hertogschap van Neder-Lotharingen gezagsloos verklaard, maar behielden de graven van Leuven het recht om het hertogelijke gezag uit te oefenen binnen de door hun gecontroleerde graafschappen en voogdijgebieden.

Verdere uitbreidingen gingen vooral naar het oosten. In 1288 verslaat Jan I van Brabant in de Slag bij Woeringen de Keulse aartsbisschop en wint het hertogdom Limburg (niet te verwarren met de huidige Belgische en Nederlandse provincies), er ontstaat een band tussen de twee hertogdommen die 5 eeuwen zal duren. In 1430 komt Brabant bij het huis van Bourgondië, waarvan hertog Filips de Goede op dat ogenblik bezig is een rijk uit te bouwen dat in de 16e eeuw de Zeventien Provinciën zal gaan heten. Op het oude kaartje van Babantia Ducatus, jawel het hertogdom, zoals het in 1645 was volgens de cartograaf Bleau. De bovenkant van de kaart is niet het noorden, maar het westen... In het gebied rechtsboven is het graafschap Hoogstraten te vinden, iets groter dan de huidige gemeente. Het land van Hoogstraten werd een graafschap rond 1518, onder graaf Antoon I van Lalaing . Ongeveer heel West-Brabant was in die tijd deel van de baronie van Breda en markizaat van Bergen-op-Zoom.

Geschiedenis beginnend in Hoogstraten

In de 11e en 14e eeuw ontstonden er dorpen in het Land van Hoogstraten, de oorsprong van de familie Roelands ligt in het dorp Meer en die van de familie Boeren in het dorp Meerle. Toch voor zover we op dit moment weten. Voor 1976 waren dat zelfstandige Belgische gemeenten en daarvoor min of meer zelfstandige gemeenschappen. Meerle zou al genoemd zijn in een schenkingsakte bij de stichting van de adij vanThorn in 922, daarbij werden vele goederen in het huidige Noord-Brabant aan de abdij geschonken. Hoogstraten zelf werd in 1210 gesticht volgens Wikipedia door Hendrik Ihertog van Brabant en voorzien van vrijheidsrechten. Vermoedelijk was er al eerder een pleisterplaats aan de doorgaande wegen naar Breda, Antwerpen en ‘s 's-Hertogenbosch (via Tilburg). Hierdoor ontwikkelde Hoogstraten zich tot een klein handelsstadje. Hoogstraten werd gesticht binnen de parochie Wortel (deze werd reeds vermeld in 1155), waardoor de grote Sint-Catharinakerk van Hoogstraten de dochterkerk werd van de kleine Sint-Jan Baptistkerk van Wortel. Ook het kasteel van Hoogstraten bleef onder de parochie van Wortel. 160224 geschiedenisfoto HoogstratenHoogstraten werd in 1210 verheven tot Vrijheid met alle economische voordelen van dien. Door ontginningen werd het land van Hoogstraten een landbouwgebied met groeiende bevolking. Vanaf de 16de eeuw zou Hoogstraten zich ontwikkelen tot een handelsstad die op economisch, politiek en religieus gebied een duidelijke dominerende invloed had op het grondgebied van de huidige Noorderkempen. Hoogstraten kende toen zijn grootste bloeiperiode. De eerste graaf en gravin de Lalaing behoorden tot de voornaamste adel in de Nederlanden, en lieten de kerk en het stadhuis bouwen. In 1518, onder graaf Antoon I van Lalaing werd het de hoofdplaats van het graafschap Hoogstraten.

In 1568 brak de tachtigjarige oorlog uit, waaronder Hoogstraten zwaar heeft geleden en waarvan het zich nooit helemaal heeft hersteld. Het volgende deel handelt uitgereid over die lange oorlog en beschrijft ook de gevolgen in de streek war onze voorouders thuis waren.